De stoute schoenen aan

Wandelen met wielen

Twee verzekerden die elkaar niet kennen, trekken de stoute schoenen aan en maken samen een wandeling. Op veilige afstand natuurlijk. Onderweg leren ze nieuwe plekken en vooral elkaar kennen. Dit keer lopen de stoute schoenen over het Ketliker Skar bij Katlijk.

‘Hier, ik houd het hek wel voor je open. Dan kun jij gewoon doorrijden.’ Met een paar grote passen is Soraya Mous bij het hek dat toegang geeft tot de rolstoelroute in het Ketliker Skar. Sylvan Canrinus volgt vlak achter haar. Balancerend op de achterwielen rijdt hij zijn rolstoel over het wildrooster. Ze zijn in het gebied, de wandeling kan beginnen.

Een slingerend pad leidt het tweetal het gebied in. Het pad is verhard: een luxe, vindt rolstoelgebruiker Sylvan. ‘Ik ga ook weleens naar bossen waar niet zo’n mooi pad ligt’, vertelt hij. ‘Dan rol ik gewoon door het zand. Maar dit is een stuk fijner.’ Sylvan, nu 21, zit sinds twee jaar in een rolstoel. Tijdens een motorcrossongeluk liep hij een dwarslaesie op. ‘Vanaf hier ben ik verlamd’, zegt hij, wijzend naar zijn borst. Dan, met ironie in zijn stem: ‘Niet ideaal, zeg maar. Ik was negentien, ik wilde de wereld ontdekken. In plaats daarvan moest ik revalideren en alles opnieuw leren.’

Normaal zijn

De één ontvangt zorg, de ander geeft het. Want ook de zeventienjarige Soraya kreeg op jonge leeftijd al veel voor haar kiezen. ‘Mijn broer heeft een geestelijke beperking. Hij is 21, maar heeft het verstandelijk vermogen van een kind van zeven.’ En hoewel haar moeder en stiefvader het grootste deel van de zorg voor haar broer op zich nemen, beïnvloedt de thuissituatie ook Soraya’s leven sterk. ‘Vooral vroeger was het lastig. Dan snapte ik niet waarom hij bepaalde dingen zei of deed. En toen ik net ging puberen, wilde ik natuurlijk graag “normaal” zijn. Ik wilde niet dat meisje zijn met de broer die “anders” is. Maar nu ik ouder word, begrijp ik het allemaal beter en sta ik zelf ook steviger in mijn schoenen. Tegenwoordig gaat het best goed.’

Luchtig en nuchter

Ondanks de pittige gespreksonderwerpen houden Soraya en Sylvan hun toon luchtig. Ze zijn nuchter, kiezen ervoor om zich niet in het negatieve te verliezen. ‘Dat heb ik wel moeten leren hoor’, geeft Sylvan toe. ‘De eerste tijd na mijn ongeluk zag ik vooral de dingen die ik níet meer kon. Op een gegeven moment dacht ik: zo kom je natuurlijk geen steek verder, Sylvan. Nu probeer ik vooral mijn mogelijkheden te zien.’ En hoewel de twee elk aan de andere kant van de zorg staan, vinden ze elkaar in het midden. Soraya tegen Sylvan: ‘Ik vind het altijd lastig als mensen die niks met zorg of mantelzorg te maken hebben, zeggen dat ze snappen hoe ik me voel. Bij jou heb ik dat niet. Jij weet hoe het is als je leven niet loopt zoals je zou willen.’

‘Jij weet hoe het is als je leven niet loopt zoals je zou willen’

Relativeren

Soraya vertelt dat ze via een welzijnsorganisatie contact heeft met andere jonge mantelzorgers. ‘We gaan elk jaar op kamp. Dat is fijn, je kunt daar goed praten over de dingen die je als jonge mantelzorger meemaakt of waar je tegenaan loopt.’ Het kamp helpt haar ook altijd om haar eigen situatie te relativeren. ‘Er zijn daar kinderen van tien, elf jaar die voor hun ouders moeten zorgen. Zij hebben het echt nog wel wat pittiger dan ik.’

Kilometers in de armen

Het pad waarop ze lopen, leidt iets omhoog. Sylvan zet wat kracht bij. ‘Hoe lang achterelkaar kun je eigenlijk rollen?’, vraagt Soraya. ‘Dat weet ik eigenlijk niet’, antwoordt Sylvan. ‘Toen ik mijn rolstoel net had, was ik na een klein stukje al moe. Inmiddels heb ik al heel wat kilometers “in de armen” en ben ik niet snel meer vermoeid.’ De route van vandaag moet dan ook geen probleem zijn: het rolstoelpad door het Ketliker Skar is zo’n 2,5 kilometer lang en volledig verhard. Op verschillende plekken langs de route staan aangepaste picknicksets. Aan één kant van de picknicktafel staat een bank, de andere kant is leeg, zodat rolstoelers er makkelijk hun stoel onder kunnen rijden. Sylvan en Soraya houden een korte pauze bij één van de tafels. Sylvan rolt moeiteloos zijn stoel onder de tafel. ‘Dit is makkelijk, zeg.’

Games ontwerpen

Wanneer ze de tocht vervolgen en het gesprek op school en werk komt, blijkt dat Soraya en Sylvan elkaar ook daarin vinden. Sylvan werkt sinds kort als freelance grafisch ontwerper. Hiervoor werkte hij bij een reclamebureau. Soraya is tweedejaars student aan de opleiding Mediavormgeving. Wat ze het liefst ontwerpen? ‘Geen websites’, zeggen ze bijna tegelijk. Soraya: ‘Ik wil graag games ontwerpen. Dat lijkt me echt gaaf. Tot nu toe heb ik daar op school geen les in gehad, dus ik hoop dat dat nog komt.’ Sylvan vertelt dat hij bestickering voor crossmotoren maakt – zijn liefde voor de sport is nog niet bekoeld – ‘maar in die branche is de concurrentie wel groot. Dus ik richt me ook op algemeen reclamewerk.’

Vrijheid

Het einde van de route is in zicht, maar het einde van het gesprek nog niet. Op de parkeerplaats praten ze nog even verder. Over bij je ouders wonen – ‘Op mezelf wonen lijkt me best saai’ -, over het openbaar vervoer in Friesland, over vrijheid en zelfstandigheid. Daarop wijst Sylvan naar zijn auto, een op het eerste gezicht doodgewone VW Polo. ‘Van binnen is ie helemaal aangepast, zodat ik er zelfstandig in kan rijden. Die auto heeft me een deel van mijn zelfstandigheid teruggegeven.’ Lachend: ‘Ik heb er in twee jaar tijd al tachtigduizend kilometer mee gereden. Er zijn zoveel dingen die ik niet meer kan, maar autorijden kan ik wel. Dus dat doe ik dan ook!’ Om zijn woorden kracht bij te zetten, rolt Sylvan naar zijn auto toe. Eerst hijst hij zichzelf erin, daarna volgt zijn rolstoel. ‘Het was leuk je te leren kennen’, groet hij Soraya. Ze knikt. ‘Vond ik ook. Succes met alles!’ En terwijl hij wegrijdt, wandelt Soraya naar de bushalte. Op naar huis.

Toegankelijke natuur voor iedereen

Veel natuurgebieden in Nederland zijn inmiddels toegankelijk voor mensen met een beperking. Het Kenniscentrum Groen & Handicap zet zich in voor nóg meer toegankelijke natuur. Bekijk alle toegankelijke routes op natuurzonderdrempels.nl.